Van cổng và van cầu là gì? So sánh chi tiết và cách lựa chọn phù hợp

Van cổng và van cầu là hai dòng van cơ học được sử dụng phổ biến trong các hệ thống đường ống công nghiệp và dân dụng hiện nay. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn về chức năng, nguyên lý hoạt động cũng như phạm vi ứng dụng của hai loại van này. Việc lựa chọn sai loại van có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất vận hành, độ bền hệ thống và chi phí đầu tư.

Trong bài viết dưới đây, Van công nghiệp HP sẽ giúp bạn hiểu rõ van cổng và van cầu là gì, điểm khác nhau giữa hai loại van và cách lựa chọn phù hợp cho từng hệ thống cụ thể.

Tổng quan về van cổng và van cầu trong hệ thống đường ống

Trong hệ thống đường ống dẫn nước, hơi, khí hoặc dầu, van đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dòng chảy. Trong đó, van cổng và van cầu là hai loại van được sử dụng rộng rãi nhờ thiết kế đơn giản, độ bền cao và khả năng đáp ứng đa dạng điều kiện làm việc.

Cả hai đều là van cơ học, vận hành bằng tay quay, tay gạt hoặc có thể tích hợp bộ điều khiển điện, khí nén trong các hệ thống tự động hóa. Tuy nhiên, mỗi loại van lại phù hợp với những mục đích sử dụng khác nhau, từ đóng mở hoàn toàn đến điều tiết lưu lượng chính xác.

Van cổng là gì?

Van cổng là loại van được thiết kế với đĩa van dạng cánh cổng, chuyển động lên xuống theo phương thẳng đứng để đóng hoặc mở dòng chảy. Khi van ở trạng thái mở hoàn toàn, đĩa van được nâng lên khỏi dòng chảy, giúp lưu chất đi qua gần như không bị cản trở.

Nhờ đặc điểm này, van cổng thường được sử dụng trong các hệ thống yêu cầu đóng hoặc mở hoàn toàn, hạn chế tổn thất áp suất. Van cổng được ứng dụng phổ biến trong hệ thống cấp thoát nước, PCCC, đường ống công nghiệp có lưu lượng lớn và ít yêu cầu điều tiết dòng chảy.

Van cầu là gì?

Van cầu là dòng van có thiết kế đặc trưng với thân van dạng chữ Z hoặc chữ Y, cho phép dòng chảy đi qua van theo hướng đổi chiều. Đĩa van của van cầu di chuyển lên xuống để điều chỉnh mức độ mở, từ đó kiểm soát lưu lượng đi qua van một cách linh hoạt.

Chính nhờ cấu tạo này, van cầu có khả năng điều tiết lưu lượng rất tốt và thường được sử dụng trong các hệ thống yêu cầu kiểm soát dòng chảy chính xác, áp suất và nhiệt độ cao như hệ thống hơi, khí nén hoặc dầu nóng.

So sánh van cổng và van cầu chi tiết theo các tiêu chí

Van cổng và van cầu đều là các loại van cơ học quen thuộc trong hệ thống đường ống. Tuy nhiên, mỗi loại van lại được thiết kế để đáp ứng những mục đích sử dụng khác nhau. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp bạn dễ dàng nhận biết sự khác biệt và lựa chọn loại van phù hợp cho hệ thống.

Tiêu chí	Van cổng	Van cầu
Chức năng chính	Chủ yếu dùng để đóng hoặc mở hoàn toàn dòng chảy, không phù hợp cho điều tiết lưu lượng.	Cho phép đóng mở và điều tiết lưu lượng linh hoạt, kiểm soát dòng chảy chính xác.
Nguyên lý hoạt động	Đĩa van nâng lên hạ xuống theo phương thẳng đứng, khi mở hoàn toàn gần như không cản trở dòng chảy.	Đĩa van di chuyển lên xuống, dòng chảy đổi hướng khi đi qua thân van.
Khả năng điều tiết	Điều tiết kém, đóng mở trung gian dễ gây mài mòn đĩa và gioăng.	Điều tiết tốt, phù hợp với hệ thống cần kiểm soát lưu lượng thường xuyên.
Tổn thất áp suất	Rất thấp khi van mở hoàn toàn, phù hợp hệ thống lưu lượng lớn.	Cao hơn do dòng chảy bị đổi hướng và đi qua khe hẹp.
Tốc độ & tần suất vận hành	Đóng mở chậm, thích hợp cho vị trí ít thao tác.	Đóng mở nhanh, phù hợp hệ thống vận hành liên tục.
Ứng dụng phổ biến	Cấp thoát nước, PCCC, đường ống dẫn chính.	Hơi, khí nén, dầu, hệ thống cần điều chỉnh lưu lượng.
Chi phí đầu tư	Thường thấp hơn nhờ cấu tạo đơn giản.	Cao hơn do cấu tạo phức tạp và khả năng điều tiết tốt.

Nhìn chung, van cổng phù hợp với các hệ thống chỉ yêu cầu đóng mở dòng chảy và cần hạn chế tổn thất áp suất, trong khi van cầu là lựa chọn tối ưu cho các hệ thống cần kiểm soát và điều chỉnh lưu lượng chính xác.

Nên sử dụng van cổng hay van cầu cho hệ thống?

Việc lựa chọn van cổng hay van cầu phụ thuộc chủ yếu vào mục đích sử dụng, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện vận hành của hệ thống.

Trường hợp nên dùng van cổng

• Hệ thống chỉ yêu cầu đóng hoặc mở hoàn toàn dòng chảy
• Đường ống có lưu lượng lớn, cần hạn chế tổn thất áp suất
• Tần suất đóng mở không quá thường xuyên
• Ứng dụng trong hệ thống cấp thoát nước, PCCC, đường ống dẫn chính

Van cổng giúp tối ưu hiệu suất dòng chảy và tiết kiệm chi phí đầu tư cho các hệ thống quy mô lớn.

Trường hợp nên dùng van cầu

• Hệ thống cần điều chỉnh lưu lượng thường xuyên
• Yêu cầu kiểm soát dòng chảy chính xác
• Môi trường làm việc áp suất, nhiệt độ cao
• Ứng dụng trong hệ thống hơi, khí nén, dầu, hóa chất nhẹ

Van cầu là lựa chọn phù hợp khi cần đảm bảo độ ổn định và an toàn trong quá trình vận hành.

Van công nghiệp HP – Đơn vị cung cấp van cổng và van cầu uy tín

Với hơn 17 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp van công nghiệp và thiết bị đo, Van công nghiệp HP tự hào là địa chỉ đáng tin cậy cho khách hàng đang tìm kiếm các dòng van cổng và van cầu chất lượng cao.

Chúng tôi cung cấp đa dạng chủng loại, kích thước và chất liệu van, đáp ứng đầy đủ yêu cầu từ hệ thống dân dụng đến công nghiệp. Tất cả sản phẩm đều đảm bảo chính hãng, đầy đủ CO – CQ – VAT, kho hàng sẵn số lượng lớn, hỗ trợ giao hàng nhanh và tư vấn kỹ thuật chuyên sâu.

Nếu bạn cần tư vấn lựa chọn van cổng hoặc van cầu phù hợp với hệ thống của mình, hãy liên hệ trực tiếp với Van công nghiệp HP để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác nhất.

Qua bài viết trên, có thể thấy van cổng và van cầu đều có những đặc điểm và phạm vi ứng dụng riêng trong hệ thống đường ống. Việc lựa chọn đúng loại van không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định mà còn tối ưu chi phí và tuổi thọ thiết bị.