Van xả khí là thiết bị nhỏ nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong hệ thống đường ống cấp nước, PCCC và HVAC. Việc lắp đặt van xả khí đúng kỹ thuật, đúng vị trí sẽ giúp xả khí hiệu quả, hạn chế búa nước, giảm rung lắc và bảo vệ toàn bộ hệ thống vận hành ổn định.
Trong bài viết này, Van công nghiệp HP sẽ hướng dẫn chi tiết van xả khí lắp ở đâu, cách lắp đặt đúng chuẩn và những lưu ý quan trọng cần biết.

Van xả khí là gì? Vai trò trong hệ thống đường ống
Van xả khí là thiết bị dùng để tự động hoặc thủ công xả lượng không khí tích tụ bên trong đường ống trong quá trình vận hành. Không khí xuất hiện trong đường ống có thể sinh ra trong quá trình bơm nước, thay đổi áp suất hoặc khi hệ thống ngừng – khởi động lại.

Nếu không được xả kịp thời, khí tích tụ sẽ gây ra tắc nghẽn dòng chảy, rung lắc, tiếng ồn và hiện tượng búa nước, làm giảm hiệu suất và tuổi thọ của hệ thống. Do đó, việc lắp đặt van xả khí là yêu cầu gần như bắt buộc trong các hệ thống đường ống hiện đại.

Van xả khí lắp ở đâu là đúng kỹ thuật?
Vị trí lắp đặt quyết định trực tiếp đến hiệu quả làm việc của van xả khí. Trong thực tế, van xả khí cần được bố trí tại những vị trí dễ tích tụ khí nhất trong hệ thống.
- Đỉnh tuyến ống dài: Đối với các tuyến ống cấp nước dài, đặc biệt là đường ống truyền tải, van xả khí cần được lắp tại các đỉnh tuyến để loại bỏ lượng khí tích tụ trong quá trình bơm nước và vận hành liên tục.
- Sau máy bơm: Ngay sau máy bơm là vị trí thường phát sinh không khí do quá trình hút – đẩy nước. Lắp van xả khí tại đây giúp giảm nguy cơ xâm thực bơm, ổn định áp suất và bảo vệ thiết bị.
- Trước và sau van khóa: Van khóa khi đóng mở có thể tạo ra vùng áp suất thấp, dễ sinh khí. Việc lắp van xả khí trước và sau van khóa giúp hạn chế hiện tượng kẹt khí và rung lắc đường ống.
- Trước đồng hồ đo nước: Không khí trong đường ống có thể làm sai số kết quả đo. Do đó, lắp van xả khí trước đồng hồ nước giúp đảm bảo độ chính xác của thiết bị đo và tránh hư hỏng đồng hồ.
- Lắp tại đỉnh chữ U hoặc các đoạn ống gấp khúc lên xuống: Những vị trí này dễ tạo túi khí, nếu không xả sẽ gây cản trở dòng chảy.
- Lắp tại đầu và cuối tuyến ống dài: Đặc biệt quan trọng với hệ thống cấp nước hoặc PCCC có chiều dài lớn.

Hướng dẫn cách lắp van xả khí chuẩn kỹ thuật
Để van xả khí hoạt động hiệu quả và bền bỉ trong suốt quá trình vận hành, việc lắp đặt cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật ngay từ khâu chuẩn bị cho đến khi đưa hệ thống vào hoạt động. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách lắp van xả khí đúng kỹ thuật, giúp hạn chế tối đa sự cố phát sinh trong thực tế.
Chuẩn bị trước khi lắp đặt
- Kiểm tra chủng loại van: Xác định đúng van xả khí đơn, van xả khí kép hoặc van xả khí tự động để đảm bảo phù hợp với đặc điểm và yêu cầu làm việc của hệ thống.
- Kiểm tra áp suất làm việc: Đảm bảo van xả khí có áp suất danh định bằng hoặc cao hơn áp suất thực tế của hệ thống nhằm tránh rò rỉ và hư hỏng khi vận hành.
- Kiểm tra kích thước kết nối: Xác định chính xác kích thước DN và kiểu kết nối (ren hoặc mặt bích) để van lắp đặt tương thích và kín khít với đường ống.
- Làm sạch đường ống: Vệ sinh vị trí lắp đặt, loại bỏ cặn bẩn và tạp chất để tránh kẹt phao và đảm bảo van xả khí hoạt động hiệu quả.

Các bước lắp đặt van xả khí chi tiết
Bước 1: Xác định vị trí lắp
Van xả khí cần được lắp tại điểm cao nhất của đường ống hoặc những vị trí dễ tích tụ không khí. Việc xác định đúng vị trí lắp đặt giúp van thu gom và xả khí hiệu quả nhất trong quá trình vận hành.
Bước 2: Lắp van chặn (van khóa) phía dưới
Một van chặn nên được lắp phía dưới van xả khí nhằm phục vụ cho việc bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế van khi cần thiết. Nhờ có van khóa, việc thao tác sẽ không làm gián đoạn toàn bộ hệ thống.
Bước 3: Lắp van xả khí theo phương thẳng đứng
Van xả khí bắt buộc phải được lắp theo phương thẳng đứng tuyệt đối. Cơ cấu phao bên trong van chỉ hoạt động chính xác khi van được lắp đúng chiều, giúp quá trình xả khí diễn ra ổn định và liên tục.
Bước 4: Siết ren hoặc mặt bích đúng lực
Đối với van nối ren, cần quấn băng tan hoặc keo làm kín đúng kỹ thuật trước khi siết. Với van nối mặt bích, gioăng phải được đặt đúng vị trí và các bulong cần được siết đều lực theo hình chéo để đảm bảo độ kín và tránh biến dạng mặt bích.
Bước 5: Kiểm tra rò rỉ và vận hành thử
Sau khi hoàn tất lắp đặt, tiến hành mở nước từ từ để kiểm tra tình trạng rò rỉ tại các mối nối. Đồng thời quan sát hoạt động của van xả khí trong quá trình vận hành thử để đảm bảo van xả khí hoạt động ổn định và đúng chức năng.

Lưu ý quan trọng khi lắp van xả khí
- Van xả khí phải được lắp thẳng đứng 100%, không được lắp nghiêng hoặc nằm ngang vì sẽ làm phao hoạt động sai, dẫn đến tình trạng kẹt van hoặc xả khí không hiệu quả.
- Lỗ xả khí của van cần được để thoáng, không che kín hoặc đấu nối đường ống xả dài gây cản trở quá trình thoát khí. Việc che kín lỗ xả có thể khiến áp suất khí không được giải phóng kịp thời.
- Không lắp van xả khí ngược chiều dòng chảy. Cần tuân thủ đúng hướng lắp đặt theo khuyến cáo của nhà sản xuất để đảm bảo van hoạt động ổn định và an toàn.
- Cuối cùng, luôn lắp kèm van khóa phía dưới van xả khí. Đây là yếu tố quan trọng giúp việc kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế van trở nên dễ dàng, tiết kiệm thời gian và chi phí trong suốt vòng đời sử dụng của hệ thống.

Khi nào cần kiểm tra hoặc thay thế van xả khí?
Để đảm bảo hệ thống đường ống vận hành ổn định và an toàn, van xả khí cần được kiểm tra định kỳ và thay thế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau:
- Hệ thống xuất hiện tiếng ồn hoặc rung lắc bất thường: Đây là dấu hiệu cho thấy khí đang bị tích tụ trong đường ống và van xả khí không còn hoạt động hiệu quả.
- Dòng chảy không ổn định hoặc áp suất giảm đột ngột: Khi van xả khí không xả được khí, dòng nước bị cản trở, làm giảm hiệu suất vận hành của hệ thống.
- Van xả khí bị rò rỉ nước liên tục: Tình trạng này thường do phao hoặc gioăng làm kín bị mòn, cần kiểm tra và thay thế kịp thời để tránh thất thoát nước.
- Van xả khí không xả khí khi khởi động hệ thống: Nếu khí không được đẩy ra ngoài trong giai đoạn đầu vận hành, van có thể đã bị kẹt phao hoặc tắc lỗ xả.
- Van hoạt động không ổn định sau thời gian dài sử dụng: Van xả khí làm việc liên tục trong môi trường nước và áp suất cao nên cần được kiểm tra định kỳ và thay thế khi cần thiết.
- Đến thời điểm bảo trì định kỳ của hệ thống: Ngay cả khi chưa có sự cố rõ ràng, việc kiểm tra van xả khí theo chu kỳ giúp phát hiện sớm hư hỏng và ngăn ngừa sự cố lớn.

Lắp đặt van xả khí đúng kỹ thuật là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ hệ thống đường ống, nâng cao hiệu suất vận hành và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết trên, bạn đã nắm rõ van xả khí lắp ở đâu và cách lắp đặt đúng chuẩn để áp dụng hiệu quả cho hệ thống của mình.
Để đảm bảo hiệu quả sử dụng, bạn nên lựa chọn mua van xả khí tại đơn vị cung cấp uy tín, có kinh nghiệm như Van công nghiệp HP để được hỗ trợ tư vấn kỹ thuật lắp đặt đúng ngay từ đầu. Việc được tư vấn đúng loại van và cách lắp đặt sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định và tiết kiệm chi phí bảo trì.

